Choroba Alzheimera to zwyrodnieniowa choroba mózgu, która budzi duży niepokój wśród seniorów. Objawia się postępującymi zaburzeniami pamięci i zachowań, które w zaawansowanym stadium uniemożliwiają samodzielne życie.
Wiele osób zastanawia się, czy istnieje ryzyko zachorowania na to podstępne zaburzenie lub czy można się przed nim uchronić.
Jakie są czynniki ryzyka choroby Alzheimera? Na co mamy wpływ, a na co niekoniecznie?
Pierwszy typ czynników ryzyka to czynniki niemodyfikowalne – takie, na które nie mamy wpływu.
Czynniki niemodyfikowalne:
- Geny
Mutacje genetyczne mogą znacznie zwiększyć ryzyko zachorowania na Alzheimera, ale nie determinują go jednoznacznie. - Historia rodzinna
Jeśli ktoś z najbliższej rodziny chorował na Alzheimera, warto zachować czujność. - Wiek
Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby rośnie wraz z wiekiem. Po 65. roku życia ryzyko znacznie się zwiększa. - Płeć
Statystycznie kobiety częściej cierpią na Alzheimera niż mężczyźni. Może to być związane ze zmianami hormonalnymi występującymi zwłaszcza po menopauzie.
Warto pamiętać, że choć te czynniki mogą zwiększać ryzyko, nie oznaczają one pewności zachorowania – oznaczają jedynie, że szansa jest większa.
Czynniki modyfikowalne:
Są również czynniki, na które mamy wpływ. Dzięki odpowiednim działaniom profilaktycznym, możemy zmniejszyć możliwość potencjalnego zachorowania.
- Palenie tytoniu
Zrezygnowanie z papierosów – zarówno tradycyjnych, jak i elektronicznych – może pomóc w zmniejszeniu ryzyka. - Nadmierne spożywanie alkoholu
Chociaż okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie jest szkodliwe, regularne picie mocniejszych alkoholi może zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na Alzheimera. - Niska aktywność umysłowa
Brak zaangażowania w ćwiczenia umysłowe może sprzyjać rozwojowi choroby. Rozwiązywanie krzyżówek, ćwiczenia pamięci czy nauka nowych rzeczy pomagają utrzymać umysł w dobrej formie. - Zaburzenia snu
Dobrej jakości sen jest kluczowy. Bezsenność i problemy ze snem zwiększają ryzyko wielu chorób, w tym także Alzheimera. - Zła dieta
Dieta uboga w warzywa, zdrowe tłuszcze i pełnoziarniste produkty nie sprzyja aktywności mózgu. Warto zadbać o zdrowe odżywianie i posiłki bogate w składniki odżywcze. - Choroby przewlekłe
Nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, otyłość, wysoki poziom cholesterolu oraz choroby sercowo-naczyniowe zwiększają ryzyko. Regularne wizyty u lekarza i przestrzeganie zaleceń zdrowotnych to klucz do zmniejszenia zagrożenia. - Urazy głowy
Poważne, zwłaszcza wielokrotne urazy głowy, mogą zwiększać szansę na chorobę Alzheimera. - Depresja
Depresja to sygnał, który może wskazywać na zwiększone prawdopodobieństwo. Obniżenie nastroju nie powinno być więc ignorowane. - Brak kontaktów społecznych
Izolacja społeczna negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne i może sprzyjać zmianom neurodegeneracyjnym. Warto dbać o regularne spotkania z bliskimi. - Styl życia
Aktywność fizyczna, jak spacery czy inne formy ruchu, zmniejszają ryzyko choroby Alzheimera. Regularna aktywność fizyczna wspomaga zdrowie mózgu.
Na koniec warto podkreślić, że choroba Alzheimera jest wynikiem złożonej interakcji wielu czynników. Pełne wyeliminowanie ryzyka nie jest możliwe, ale zdrowy styl życia, aktywność umysłowa oraz kontrolowanie stanu zdrowia mogą znacznie je zmniejszyć.
Autor tekstu: psycholog Maja Juśkiewicz-Duda
