Dzięki znajomości zasad pierwszej pomocy, możemy w kryzysowej sytuacji uratować czyjeś życie. Warto je poznać, by pomóc sobie, bliskim lub osobom napotkanym przypadkowo. Na różnych etapach życia – w latach szkolnych czy w pracy – mamy do czynienia z nauką pierwszej pomocy.
Jeśli jednak nie uczestniczyliśmy wcześniej w żadnym takim kursie, dobrze jest przybliżyć sobie te zasady.
Bezpieczeństwo Twoje i otoczenia
Jeśli widzisz osobę, która straciła przytomność lub jesteś świadkiem wypadku – działaj z rozmysłem. Nie ryzykuj własnym zdrowiem i zachowaj spokój tak jak jest to tylko możliwe. To pozwoli Ci na prawidłową ocenę sytuacji.
Gdy widzisz, że poszkodowana osoba znajduje się w miejscu bezpiecznym, natychmiast wezwij pomoc.
- 112 – numer alarmowy
- 997 – numer na policję
- 998 – numer na straż pożarną
- 999 – numer na pogotowie
Sprawdź stan poszkodowanego
- Na samym początku najważniejsze jest, by upewnić się czy dana osoba jest przytomna.
- Możesz podejść do niej i delikatnie potrząsnąć jej ramieniem.
- Spytaj czy Cię słyszy i czy wszystko w porządku.
Co dalej?
- Sprawdź oddech – czy występuje, czy jest płytki.
- Sprawdź tętno – najlepiej przy tętnicy szyjnej.
- Upewnij się, czy wystąpiło zagrożenie dla życia – np. krwotok, omdlenie i niewyczuwalny puls.
Pamiętaj! Jeśli nie wyczuwasz oddechu lub tętna, natychmiast przejdź do czynności ratujących życie.
ABCDE – podstawowe czynności ratujące życie
Jak przebiega proces ratowania życia? Jest to 5 kluczowych kroków.
A (Airway) – drożność dróg oddechowych
Sprawdź, czy drogi oddechowe nie są zablokowane (np. w przypadku krwotoku z nosa). Warto w tej sytuacji odchylić głowę poszkodowanego do tyłu.
B (Breathing) – oddychanie
Upewnij się, że ta osoba oddycha. Gdy nie wyczujesz oddechu, natychmiast przejdź do resuscytacji (RKO).
C (Circulation) – krążenie
Jeżeli tętno jest niewyczuwalne, należy wykonać masaż serca – 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy.
D (Disability) – reakcja i świadomość
Sprawdź jakie są reakcje na bodźce, czy poszkodowany jest w stanie poruszać kończynami i czy reaguje na głos lub dotyk.
E (Exposure) – ocena całego ciała
Sprawdź dokładnie, czy nie wystąpiły inne obrażenia i zabezpiecz osobę przed chłodem.
Najczęstsze wskazania do udzielenia pierwszej pomocy
- Silny krwotok – jeśli masz możliwość – przemyj ranę i zabezpiecz ją czystym bandażem lub tkaniną. Jeżeli rana znajduje się na nodze lub ręce, unieś ją delikatnie do góry.
- Oparzenie – na początku należy schłodzić miejsce oparzenia i trzymać je pod letnią/zimną wodą przez kilka minut. Nie znając stopnia oparzenia, nie stosuj żadnych maści.
- Omdlenie – spróbuj porozumieć się z osobą omdlałą, połóż ją na plecach i lekko unieś jej nogi.
- Zadławienie – w przypadku utraty przytomności, sprawdź drożność dróg oddechowych i rozpocznij resuscytację. Jeśli osoba jest przytomna, uderz ją między łopatki i przejdź do ucisków nadbrzusza.
- Złamania i urazy – jeśli złamanie jest widoczne gołym okiem, najistotniejsze jest uniesienie kończyny (jeśli jest to możliwe) i zabezpieczenie jej improwizowaną szyną lub materiałem.
- Udar i zawał serca – sprawdź objawy towarzyszące, takie jak duszność, silny ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie czy zaburzenia mowy. Pozostań przy poszkodowanym i natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy.
Jak się przygotować na nagłe sytuacje?
Warto posiadać własną apteczkę, w której będą się znajdować bandaże i gaziki, plastry, środek odkażający, nożyczki, rękawiczki jednorazowe i termometr.
Umieść domową apteczkę w widocznym i łatwo dostępnym miejscu. Sprawdzaj też regularnie jej zawartość.
AED (Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny) – jest to coraz szerzej dostępne urządzenie, nieocenione przy zatrzymaniu akcji serca. W wielu miejscach publicznych coraz częściej możemy je zauważyć, razem z instrukcją obsługi.
Powtarzaj wiedzę i szkól się!
Pamiętaj, że nawet podstawowy kurs pierwszej pomocy może uratować czyjeś życie. Jeśli zawsze chcesz być przygotowanym na nagły wypadek, przypominaj sobie tę wiedzę co kilka miesięcy. Nigdy nie wiemy bowiem, kiedy będziemy jej potrzebować.
Autor tekstu: Katarzyna Kajkowska
