Kilkugodzinna podróż samolotem może być źródłem dyskomfortu i innych negatywnych konsekwencji, które wynikają z przemieszczania się tego rodzaju środkiem transportu. Zwłaszcza na dłuższych dystansach, możemy cierpieć na obrzęki kończyn dolnych, a także zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Skąd wynikają te problemy?
Jak lot wpływa na zdrowie?
Mimo iż loty samolotem pozwalają na szybkie i łatwe dostanie się do różnych celów na całym świecie, mogą wpływać na układ krążenia. Dzieje się tak, ponieważ podczas lotu dochodzi do wystąpienia niższego ciśnienia atmosferycznego, co prowadzi do zmian nasycenia krwi tlenem i obniżenia saturacji. Tym samym, zwiększa się ryzyko uszkodzenia nabłonka naczyniowego pod wpływem niedotlenienia i wystąpienia zakrzepicy, czyli groźnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
Oprócz zmiany otoczenia negatywnie wpływa pozostawanie w tej samej pozycji siedzącej, przez co dochodzi do zaburzenia procesu przepływu krwi i problemów z ukrwieniem. W efekcie czego krew gromadzi się w obrębie kończyn dolnych, powodując bolesne obrzęki, uczucie ciężkości nóg i opuchnięcie kostek. Innym czynnikiem obecnym podczas podróży samolotem jest niska wilgotność powietrza na pokładzie, która wpływa na odwodnienie i zagęszczenie krwi oraz przyspieszone krzepnięcie.
Przydatne wskazówki profilaktyczne
Jednym z prostych elementów profilaktycznych będzie gimnastyka. Choć mogłoby się wydawać, że w samolocie będzie to utrudnione, są pewne ćwiczenia, które można wykonywać nawet na pokładzie. Mogą to być ruchy rotacyjne stóp, wykonywanie naprzemiennie wznoszenia pięt oraz palców przeciwko przyłożonemu na udach oporowi, czy też przyciągnięcie stawów kolanowych, kierując się do klatki piersiowej przy równoczesnym zgięciu grzbietowym stóp. Gdy stoimy, możemy wykonywać na przemian wspięcie na palce i pięty, a także przyciągać podudzia do pośladków. O ile jest taka możliwość, warto rozważyć spacer po pokładzie samolotu i częstą zmianę pozycji oraz ćwiczenia oddechowe, które pozwolą rozluźnić ciało. Mięśnie ud i podudzi są również ćwiczone, gdy na zmianę będziemy je naprężać i rozluźniać. Pomocny może okazać się również masaż, ale ten kierowany w kierunku dosercowym, rozcieranie oraz głaskanie. Zdecydowanie powinno unikać się przyjmowania pozycji, w której nogi są skrzyżowane, gdyż w ten sposób dochodzi do ucisku kończyn, a tym samym naczyń żylnych.
Co jeszcze jest ważne?
Na zmniejszenie ryzyka wystąpienia zakrzepicy wpływa także dieta. Podczas lotu należy dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu i spożywanie wody, a tym samym unikanie alkoholu oraz kawy, gdyż te produkty prowadzą do odwodnienia organizmu. Ważnym elementem może okazać się ubiór, który powinien być przewiewny, nieograniczający ruchów. We wspieraniu krążenia krwi mogą przydać się specjalne pończochy uciskowe i skarpetki. Jeśli jednak podróż może wiązać się z wystąpieniem zakrzepicy ze względu na już istniejące dolegliwości, warto te kwestie omówić z lekarzem. Być może zaleci dodatkowe środki ostrożności, np. w postaci leków przeciwzakrzepowych.
Na podstawie:
Chęciński P., Synowiec T., Zieliński T. (2006). Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. W: P. Chęciński (red.), Choroby naczyń (s. 61-84). Poznań: Termedia.
Kwarecki, K., Zużewicz, K. (2001). Zakrzepowe zapalenie żył – naglący problem medycyny transportu. Bezpieczeństwo Pracy, 12, s. 22-23.
Skórski, M. Pruszczyk, P. (2004). Choroby żył głębokich kończyn. W: T. Pasierski, Z. Gaciong (red.), Angiologia (s. 341-368). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Wrzosek, K. (2002). Czy latanie jest bezpieczne? Służba Zdrowia, 2, s. 39-70.
