Czasem zakupiony towar okazuje się wadliwy. Jakie prawa służą wtedy osobie starszej, będącej konsumentem?
Kiedy jesteś konsumentem, a kiedy nie?
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że towarem są m.in. rzeczy ruchome (np. samochód, sukienka, gazeta, jabłka), a za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Jeśli zatem kupujemy coś od przedsiębiorcy do prywatnych celów, to będzie przysługiwać nam status konsumenta. W sytuacji, gdy wykryjemy wadę towaru, to mowa o jego niezgodności z umową.
Towar jest w szczególności zgodny z umową, jeżeli zgodne z umową pozostają w szczególności jego opis, rodzaj, ilość, jakość, kompletność i funkcjonalność, jak również przydatność do szczególnego celu, do którego jest potrzebny konsumentowi, o którym konsument powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej w chwili zawarcia umowy i który przedsiębiorca zaakceptował.
Odpowiedzialność przedsiębiorcy – ile trwa i co obejmuje?
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili jego dostarczenia i ujawniony w ciągu dwóch lat od tej chwili, chyba że termin przydatności towaru do użycia, określony zwłaszcza przez przedsiębiorcę jest dłuższy. Domniemywa się, że brak zgodności towaru z umową, który ujawnił się przed upływem dwóch lat od chwili dostarczenia towaru, istniał w chwili jego dostarczenia, o ile nie zostanie udowodnione inaczej lub domniemania tego nie można pogodzić ze specyfiką towaru lub charakterem braku zgodności towaru z umową. Przedsiębiorca nie może powoływać się na upływ terminu do stwierdzenia braku zgodności towaru z umową, o którym mowa powyżej, jeżeli brak ten podstępnie zataił.
Twoje prawo: naprawa czy wymiana?
Jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument może żądać jego naprawy lub wymiany. Przedsiębiorca może dokonać wymiany, gdy konsument żąda naprawy, lub przedsiębiorca może dokonać naprawy, gdy konsument żąda wymiany, jeżeli doprowadzenie do zgodności towaru z umową w sposób wybrany przez konsumenta jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów dla przedsiębiorcy. Jeżeli naprawa i wymiana są niemożliwe lub wymagałyby nadmiernych kosztów dla przedsiębiorcy, może on odmówić doprowadzenia towaru do zgodności z umową.
Taka naprawa lub wymiana powinna nastąpić w rozsądnym czasie od chwili, w której przedsiębiorca został poinformowany przez konsumenta o braku zgodności z umową, i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta, uwzględniając specyfikę towaru oraz cel, w jakim konsument go nabył. Koszty naprawy lub wymiany, w tym w szczególności koszty opłat pocztowych, przewozu, robocizny i materiałów, ponosi przedsiębiorca.
Co ważne, konsument udostępnia przedsiębiorcy towar podlegający naprawie lub wymianie, a przedsiębiorca odbiera od konsumenta towar na swój koszt.
Wbrew obiegowej opinii, konsument nie jest zobowiązany do zapłaty za zwykłe korzystanie z towaru, który następnie został wymieniony.
Kiedy możesz żądać zwrotu pieniędzy lub obniżki ceny?
W niektórych wypadkach konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy. Na przykład gdy przedsiębiorca odmówił doprowadzenia towaru do zgodności z umową bądź brak zgodności towaru z umową występuje nadal, mimo że przedsiębiorca próbował doprowadzić towar do zgodności z umową. Jednak konsument nie może odstąpić od umowy, jeżeli brak zgodności towaru z umową jest nieistotny. Domniemywa się jednak, że brak zgodności towaru z umową jest istotny.
Co w razie odstąpienia od umowy?
Wówczas konsument niezwłocznie zwraca towar przedsiębiorcy na jego koszt. Przedsiębiorca zwraca konsumentowi cenę niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania towaru lub dowodu jego odesłania. Przedsiębiorca dokonuje zwrotu ceny przy użyciu takiego samego sposobu zapłaty, jakiego użył konsument, chyba że konsument wyraźnie zgodził się na inny sposób zwrotu, który nie wiąże się dla niego z żadnymi kosztami.
Autor: Adwokat Dr Piotr Dobrowolski
