Nowotwory w Polsce od kilkudziesięciu lat stanowią narastający problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny. Jak podaje Krajowy Rejestr Nowotworów, aż 1,17 mln Polaków żyje ze zdiagnozowaną chorobą nowotworową, a nowotwory są przyczyną aż 25% zgonów w kraju. Diagnoza raka wywołuje często ogrom trudnych emocji – strach, smutek, bezradność i złość. To jedno z najcięższych doświadczeń, jakie może spotkać człowieka. Choroba wpływa nie tylko na ciało pacjenta, ale także na jego psychikę. Dlatego też w obliczu takiego wyzwania wsparcie bliskich jest nieocenione.
Chorzy potrzebują kogoś, kto swoją obecnością – bez względu na okoliczności – okaże zrozumienie, wysłucha i pomoże zredukować lęk oraz smutek, dając poczucie bezpieczeństwa i siłę do walki z chorobą. Pojawia się pytanie, jak wspierać bliskich w takich trudnych chwilach?
Jak robić to dobrze, aby uniknąć błędów, które mogą przynieść odwrotny efekt?
Pomagaj w konkretnych, codziennych sprawach
Choroba nowotworowa i jej leczenie bardzo często powodują duże wyczerpanie fizyczne. Wsparcie w podstawowych czynnościach, takich jak gotowanie, zakupy czy sprzątanie, odciąży bliskiego, który będzie mógł przeznaczyć swoje siły na walkę z rakiem.
Bądź obok
Podstawą wsparcia jest obecność, po prostu bycie obok. Nie zawsze musimy robić coś konkretnego. Czasem wystarczy powiedzenie: „Jestem tu dla ciebie”, przytulenie i wspólne milczenie. Może czując się bezpiecznie, chory sam zasugeruje, czego dokładnie potrzebuje?
Przygotuj się merytorycznie
Postaraj się dowiedzieć jak najwięcej o nowotworze, z którym zmaga się bliska ci osoba. Dzięki tej wiedzy łatwiej będzie ci zrozumieć, co się dzieje: jakie mogą być objawy choroby, jakie są jej metody leczenia itd. Pozwoli to na lepszą komunikację z pacjentem.
Uważnie słuchaj
Pozwól choremu mówić o tym, co czuje i czego się boi. Nie bagatelizuj jego zmagań, nie oceniaj, nie minimalizuj jego przeżyć. Choroba nowotworowa często wiąże się z wahaniami nastroju i trudnymi emocjami. Daj choremu przestrzeń, jeśli tego potrzebuje. Potwierdzaj, że słyszysz i rozumiesz: „Słyszę, że jest ci bardzo trudno”.
Unikaj frazesów
Słowa: „Nie martw się, będzie dobrze” lub „Myśl pozytywnie” – choć z pozoru pocieszające – w rzeczywistości takie nie są. Mogą zostać odebrane jako bagatelizowanie sytuacji i zaprzeczanie trudnościom, które przeżywa chory. Lepiej powiedzieć: „Rozumiem, że jest ci ciężko i się boisz, ale jestem tutaj, żeby być z tobą i cię wspierać”.
Nie zapomnij o normalności
Często osoby chorujące na nowotwory są wykluczane z codziennych spotkań czy zabaw. Zamiast unikania bliskiego zaproponuj mu wspólne oglądanie filmu, spacer lub inną aktywność, która może odciągnąć myśli od choroby. Jeśli wyraża takie chęci, celebrujcie razem ważne wydarzenia i starajcie się, aby mimo choroby żyć normalnie.
Korzystaj z profesjonalnego wsparcia
Jeśli widzisz, że Twój bliski nie chce się otworzyć, bardzo źle znosi chorobę i trudno wam do niego dotrzeć, możesz doradzić mu spotkanie ze specjalistą, np. psychoonkologiem. Warto rozważyć takie spotkanie także dla bliskich chorego, gdyż specjalista może doradzić, jak lepiej wspierać pacjenta.
Pamiętaj o sobie
Gdy choruje bliski, większość sił naturalnie kierujemy w jego stronę. Mimo wszystko warto zadbać w tym czasie także o siebie – pamiętać o śnie, pożywnym i regularnym jedzeniu, odpoczynku i przyjemnościach. Utrzymanie siebie w dobrym stanie psychicznym i fizycznym to podstawa wartościowej pomocy potrzebującemu.
Wsparcie bliskich w chorobie, zwłaszcza w obliczu poważnych diagnoz takich jak nowotwór, jest niezwykle ważne. Obecność, troska i miłość potrafią znacząco poprawić jakość życia w najtrudniejszych momentach i pozytywnie wpłynąć na proces leczenia.
