Listopad to miesiąc poświęcony profilaktyce jednego z najczęściej bagatelizowanych, a jednocześnie niezwykle groźnego nowotworu – raka jamy ustnej. W tym czasie lekarze, studenci stomatologii i organizacje zdrowotne w całej Polsce intensyfikują działania edukacyjne w ramach kampanii „Niebieskie Usta”, której symbolem są niebiesko pomalowane usta – znak czujności onkologicznej i troski o zdrowie jamy ustnej. Fundacja do walki z nowotworem jamy ustnej „Z uśmiechem przez życie” jak co roku wspiera Kampanię, informując o znaczeniu profilaktyki nowotworowej.
„Niebieskie Usta 2025” – zbadaj się, zanim będzie za późno
Celem tegorocznej edycji kampanii jest zachęcenie jak największej liczby osób do regularnego samobadania jamy ustnej oraz do zgłaszania się na kontrolne wizyty u specjalistów. To proste działania, które mogą uratować życie. Wczesna diagnoza ma ogromne znaczenie – statystyki pokazują, że aż 80% pacjentów przeżywa 5 lat, jeśli nowotwór zostanie wykryty w początkowym stadium. Niestety, wciąż ponad połowa przypadków diagnozowana jest zbyt późno, co znacznie pogarsza rokowania.
Alarmujące statystyki – przybywa zachorowań
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów, liczba zachorowań na raka jamy ustnej w Polsce stale rośnie.
- W 2010 roku chorobę zdiagnozowano u 2709 mężczyzn i 960 kobiet.
- W 2022 roku liczby te wzrosły do 3176 mężczyzn i 1345 kobiet.
Rak jamy ustnej stanowi już ok. 2,5% wszystkich nowotworów złośliwych w Polsce. To problem, który wymaga większej uwagi – zarówno ze strony społeczeństwa, jak i środowiska medycznego.
Kto jest w grupie ryzyka?
Szczególnie narażone na rozwój raka jamy ustnej są osoby:
- po 40. roku życia (zwłaszcza te, które nie odwiedzają regularnie dentysty),
- palące papierosy lub używające innych wyrobów nikotynowych,
- nadużywające alkoholu,
- z obciążeniem genetycznym,
- zakażone wirusem HPV
- narażone na stałe podrażnienia błony śluzowej (np. ze względu na źle dopasowaną protezę).
Ryzyko rośnie również u osób, które utraciły naturalne uzębienie i nie wykonują regularnych badań kontrolnych jamy ustnej.
Samobadanie w niecałą minutę – pierwszy krok do profilaktyki
Regularne samobadanie jamy ustnej trwa zaledwie około minuty, a może mieć kluczowe znaczenie. Co powinno zwrócić naszą uwagę?
- białe lub czerwone plamki o wyraźnych granicach,
- niegojące się afty i owrzodzenia (ponad 2 tygodnie),
- zgrubienia, narośla, guzki,
- drętwienie języka lub wewnętrznych tkanek,
- trudności z przełykaniem, mówieniem, bóle przy żuciu.
W razie jakichkolwiek objawów, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem stomatologiem lub laryngologiem.
Profilaktyka ma moc
Przypominamy: rak jamy ustnej to nowotwór, który można wykryć wcześnie i skutecznie leczyć. Wystarczy czujność, wiedza i regularna profilaktyka, a listopad to doskonały moment, by zadbać o swój i bliskich uśmiech na długie lata.
– – –
