Konsumenci, uznawani za słabszą stronę w sytuacjach sporu między sprzedającym a klientem, są objęci szczególną ochroną prawną. Rozwój gospodarki i zwiększanie się dostępu do towarów oraz usług wpłynęło na powstanie potrzeby ujednolicenia i uregulowania przepisów prawnych. Tym samym, na mocy ustaw, ustalono, kto powinien zajmować się sprawami konsumentów.

Kim jest Rzecznik Praw Konsumenta?

Rzecznik działa w sprawach konsumentów, dbając o ich dobro w konflikcie z innymi podmiotami. Można określić go jako mediatora między konsumentami a przedsiębiorcami. Informacje na temat działalności rzecznika są zawarte w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uchwalonej przez Sejm. Ustawa określa również prawa konsumenta i obowiązki przedsiębiorców względem konsumentów. Tym samym, rzecznik jako organ administracji, będzie rozpatrywał sprawy konsumenckie dotyczące zawierania i wykonywania umów cywilnoprawnych, spełniając obowiązek zapewnienia bezpłatnego poradnictwa konsumenckiego.

Jakie zadania spełnia rzecznik?

Do głównych zadań rzecznika należy udzielanie bezpłatnych porad dla konsumentów i informacji prawnych w celu ochrony ich interesów. Będzie to również wnioskowanie o uchwalenie i zmiany lokalnego ustawodawstwa w ramach zaistniałych potrzeb, a także oddziaływanie na przedsiębiorców po to, aby spełniali swoje obowiązki. Rzecznik współpracuje z właściwymi miejscowo delegaturami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, organizacjami konsumenckimi, a także inspektorami pracy. Może także pozywać w imieniu konsumentów i uczestniczyć w postępowaniach dotyczących ochrony konsumentów, o ile wyrażą na to zgodę. Jego rolą jest także prowadzenie edukacji konsumenckiej, w tym wprowadzanie wiedzy konsumenckiej do programów nauczania w szkołach publicznych.

Z czym zgłaszają się konsumenci?

Wśród najczęstszych przyczyn zwracania się do rzecznika, można wymienić trudności występujące po zawarciu umów, w tym umów sprzedaży i świadczenia różnorodnych usług (telekomunikacyjnych, turystycznych, przewozowych, pocztowych, bankowych, energetycznych, związanych z obrotem nieruchomościami oraz edukacją). Tak więc, jeśli sprzedawca nie odpowiada na naszą reklamację, a minęło już 14 dni od jej złożenia, chcemy zrezygnować z niedawno co zawartej umowy bądź sprzedawca odrzucił reklamację, gdyż twierdzi, że towar zepsuł się z naszej winy, możemy zwrócić się po poradę.

Gdzie szukać pomocy?

Informacje na temat rzeczników konsumentów na terenie kraju można znaleźć na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tam też, po wybraniu miasta i problemu, możemy znaleźć kontakt telefoniczny do osoby, która pomoże nam w trudnej sytuacji. Jeżeli jednak zależy nam na spotkaniu się osobiście z rzecznikiem lub jego pracownikiem, zazwyczaj znajdziemy go w najbliższym urzędzie miasta lub starostwie powiatowym.

Pomoc rzecznika jest bezpłatna, ale przed zgłoszeniem się do organu, warto sprawdzić, czy nasz problem mieści się w zakresie jego działań. Rzecznik nie będzie zajmował się sprawami, które dotyczą roszczeń przedsiębiorców, prawa pracy, prawa pacjentów w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, a także sprawami dotyczącymi ochrony danych osobowych i naruszenia dóbr osobistych. Niektóre formy ochrony konsumenckiej przysługują osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą.

Informacje na temat pomocy dla konsumentów można znaleźć na stronie: www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-pomocy-dla-konsumentow oraz pod adresem www.uokik.gov.pl/rzecznicy-konsumentow. Na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów są dostępne wzory pism (np. reklamacji towaru, oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej na odległość). Są tam również najczęściej zadawane pytania wraz z odpowiedziami. Jeśli informacje dostępne w Sieci są dla nas niewystarczające, możemy skierować pytanie w formie mailowej na stronie www.poradydlakonsumentow.pl/, która to jest finansowana ze środków UOKiK. Na odpowiedź poczekamy pięć do dziesięciu dni roboczych.