Starta ukochanej osoby jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń życiowych, niezależnie od wieku. Dla osób starszych przeżywanie żałoby może być jednak szczególnie trudne. Niestety wraz z wiekiem tracimy coraz więcej bliskich nam osób, a co za tym idzie, poczucie osamotnienia, zagubienia i bezsilności może pojawić się częściej. Warto jednak wiedzieć, że żałoba to proces, który wymaga czasu i wsparcia, aby w końcu odnaleźć spokój i nauczyć się żyć z tą stratą.
Pięć etapów żałoby
Aby lepiej zrozumieć co dzieje się z nami po śmierci ważnych dla nas ludzi warto przyjrzeć się samemu procesowi żałoby, która składa się z pięciu kolejnych etapów.
- Szok i zaprzeczenie – moment, w którym trudno uwierzyć nam w to co się wydarzyło – „to nie jest możliwe”
- Gniew – pojawia się złość na świat, siebie, sytuację, a czasem nawet na osobę zmarłą – „dlaczego mnie to spotkało?”
- Targowanie się – etap,w którym pojawia się rozmyślanie co można było zrobić inaczej, żeby nie utracić bliskiego – „co by było gdyby”
- Smutek – czas najtrudniejszych i najintensywniejszych emocji w związku ze stratą, odczuwanie pustki, samotności i głębokiego żalu – „jest mi źle bez…”
- Akceptacja – powoli zaczynamy widzieć przyszłość bez ważnej osoby, godzimy się z tym, że życie po stracie, choć inne, także może mieć sens – „jestem w stanie przystosować się do życia bez ukochanej osoby”
Każdy z nas przeżywa żałobę inaczej, ważne jest jednak to, że emocje wtedy przeżywane są uniwersalne i trzeba dać sobie możliwość na ich przeżycie.
Jak poradzić sobie z żałobą?
Daj sobie czas
Każdy z wyżej wymienionych etapów musi mieć możliwość wybrzmienia. Masz prawo tęsknić, złościć się i płakać. U niektórych będzie postępowało to szybciej, u innych wolniej. Nie oceniaj więc siebie, że trwa to za długo, że powinieneś żyć już normalnie.
Bądź dla siebie wyrozumiały
Żałoba to trudny moment w życiu każdego z nas, to całkowicie naturalne. Postaraj się być dla siebie łagodnym i zrozumieć, że możesz mieć dni, w których czujesz się gorzej, ale możesz mieć też dni bardzo dobre, nie obwiniaj się więc jeśli cieszysz się codziennością. To dobry znak.
Znajdź wsparcie
Nie musisz przechodzić tego czasu samodzielnie. Najłatwiej poszukać pomocy wśród najbliższych, dzielenie się swoimi emocjami, ale także wspomnieniami może pomóc w przejściu przez te najtrudniejsze chwile. Nie bój się także korzystać z profesjonalnego wsparcia, jeśli czujesz, że jest to zbyt przytłaczające może warto rozważyć wizytę u psychologa lub psychoterapeuty, albo poszukać grupy wsparcia.
Dostępny jest też telefon zaufania dla osób bo stracie – 800 108 108 (Linia Wsparcia Dla Osób po Stracie Bliskich Fundacji Nagle Sami )
Poproś o pomoc
Czasem natłok myśli, ogrom trudnych odczuć powoduje u nas niemoc i nawet proste czynności jak zakupy, czy inne codzienne obowiązki mogą przytłaczać. Jeśli czujesz, że za dużo jest na Twojej głowie, zastanów się czy ktoś może cię w czymś odciążyć.
Pozwól sobie na wspomnienia
Pamięć o bliskiej osobie to cenna część naszego życia. Postaraj się pielęgnować ją poprzez stworzenie np. pudełka wspomnień, pisanie dziennika opisującego twoje przeżycia, ale także historie związane z bliską osobą. Nie bój się dalej celebrować ważnych dla was dat – rocznic, urodzin, imienin.
Znajdź nowe cele i aktywności
Pielęgnowanie wspomnień o bliskim nie oznacza całkowitego zatracenia się w przeszłości. Pustkę, która powstała po śmierci bliskiej osoby wypełnij innymi, nowymi aktywnościami. Może jest coś co zawsze chciałeś robić, a brakowało na to czasu, jakieś nowe hobby? Może możesz zaangażować się w działania lokalnej społeczności? Postaraj się znaleźć zajęcie, które może przynieść satysfakcję i radość.
Zadbaj o siebie
Smutek i stres, które związane są z żałobą mogą odbić się szybko na zdrowiu fizycznym, a w dłuższej perspektywie doprowadzić do chronicznego zmęczenia, a nawet różnych chorób. Postaraj się więc pamiętać o zdrowej diecie, aktywności fizycznej i regularnych badaniach. Czasem te proste rzeczy mogą pomóc także w poprawie nastroju.
Odnajdź spokój po stracie
Żałoba to trudny proces. Warto pamiętać, że nie ma jednej, właściwej drogi do leczenia, ale istnieje wiele sposobów, które mogą pomóc Ci przejść przez ten okres. Daj sobie czas, szukaj wsparcia, dbaj o siebie i pielęgnuj wspomnienia, a z czasem ból stanie się łatwiejszy do zniesienia.
