Depresja to jedno z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Jest to choroba, która powoduje cierpienie, obniża jakość życia, utrudnia codzienne funkcjonowanie, zwiększa ryzyko zachorowania na inne choroby, a w skrajnych przypadkach może doprowadzić nawet do śmierci samobójczej. Na depresję może zachorować każdy, niezależnie od wieku, także seniorzy.
Depresja – cichy wróg seniorów
Co istotne, w wieku podeszłym pojawiają się dodatkowe czynniki, które mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia tego zaburzenia nastroju. Są to między innymi deficyty wynikające z naturalnych procesów starzenia się (np. problemy ze słuchem i wzrokiem), dolegliwości związane z chorobami somatycznymi, obniżona zdolność funkcjonowania psychospołecznego czy utrata bliskich osób.
Niestety zdarza się, że seniorzy bagatelizują swoje problemy. Przypisują złe samopoczucie psychiczne fizycznym dolegliwościom lub pogarszającemu się zdrowiu. Jest to jednak bardzo groźna choroba, której nie możemy lekceważyć. Jej wczesne rozpoznanie pozwala na skuteczną pomoc, która może znacząco poprawić jakość życia.
Na co zwrócić uwagę? Jakie objawy mogą wskazywać na depresję?
- Obniżony nastrój
Smutek jest naturalną emocją, która pojawia się także u zdrowych ludzi. Jeśli jednak uczucie przygnębienia towarzyszy przez cały dzień, nie znika przez ponad dwa tygodnie i nie jest zależne od czynników zewnętrznych, warto być czujnym. - Utrata zainteresowania codziennymi aktywnościami
Starsze osoby mogą wycofać się z zajęć, które wcześniej sprawiały im radość, np. czytania, rozwiązywania krzyżówek, spotkań z wnukami czy innych hobby. Brak motywacji i rezygnacja z codziennych aktywności to jedno z głównych ostrzeżeń. - Brak energii i zwiększona męczliwość
Utrata energii i chroniczne zmęczenie, których nie da się wyjaśnić innymi problemami zdrowotnymi, to częste symptomy depresji. - Zaburzenia odżywiania
Zmniejszony apetyt, utrata przyjemności z jedzenia (nawet ulubionych potraw) lub nadmierne objadanie się mogą świadczyć o zaburzeniach nastroju. - Problemy ze snem
Depresja może powodować nadmierną senność, ale także trudności z zasypianiem czy częste budzenie się w nocy. - Problemy z funkcjami poznawczymi
Trudności z pamięcią czy koncentracją są częstymi objawami depresji. U osób starszych często przypisuje się je demencji lub naturalnym procesom starzenia, co może utrudnić prawidłową diagnozę. - Niska samoocena i negatywne myśli o sobie
Osoby starsze z depresją często myślą o sobie źle. Czują, że są ciężarem dla bliskich i odczuwają z tego powodu poczucie winy. Miewają pesymistyczne myśli i negatywnie oceniają swoje życie zarówno przeszłość, jak i przyszłość. - Drażliwość i nerwowość
Choć najbardziej typowym objawem depresji jest obniżony nastrój, niepokojące mogą być również objawy związane z większą nerwowością. Osoby starsze cierpiące na depresję mogą być trudne w kontaktach, bardziej drażliwe czy impulsywne.
Jak nie przegapić depresji?
Jeśli któreś z powyższych objawów dotyczą Ciebie, nie zwlekaj i odwiedź specjalistę, od którego uzyskasz profesjonalne wsparcie. Możesz zacząć od lekarza pierwszego kontaktu, ale warto także poszukać pomocy u psychologa, psychiatry lub psychoterapeuty. Możesz również skorzystać ze wsparcia telefonicznego.
Dostępne telefony wsparcia:
- Centrum Wsparcia dla Osób w Kryzysie Psychicznym – 800 70 22 22 (całodobowo)
- Telefon Zaufania dla Seniorów – Stowarzyszenie Mali Bracia Ubogich – 22 635 09 54 (pon.–pt., 9:00–17:00)
Jeśli obawiasz się, że depresja dotyczy Twojego bliskiego, bądź czujny. Pamiętaj, że częste i regularne rozmowy z bliskimi pomagają zauważyć zmiany w ich nastroju czy zachowaniu. Słuchaj uważnie, a w razie wątpliwości zadawaj otwarte pytania, które mogą pomóc w lepszym zrozumieniu samopoczucia seniora.
Jeśli zauważysz niepokojące objawy, okaż wsparcie. Twoja obecność jest bardzo ważna! Słuchaj bez oceniania i wyrażaj zrozumienie dla uczuć bliskiego. Kolejnym krokiem będzie zmotywowanie go do skorzystania z fachowej pomocy.
Pamiętaj – nie lekceważ żadnych objawów!
Depresja u osób starszych to częsty i realny problem, który niestety bywa mylony z oznakami starzenia. Wczesne rozpoznanie i odpowiednia pomoc mogą znacznie poprawić jakość życia seniora, przywracając radość i siłę do codziennych działań.
