Jeżeli zależy nam na tym, żeby po naszej śmierci doszło do dziedziczenia inaczej niż w drodze dziedziczenia ustawowego (czyli na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących), to zasadniczo niezbędne jest sporządzenie testamentu. Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można wszak jedynie przez testament.
Co warto wiedzieć?
Po pierwsze, sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Testamentu nie można sporządzić ani odwołać przez przedstawiciela. Co ważne, testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy. Nie ma możliwości sporządzenia testamentu wspólnie np. przez małżonków.
Podstawowym testamentem jest testament własnoręczny, zwany inaczej holograficznym. Spadkodawca może sporządzić taki testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.
Dlaczego słuszna może okazać się wizyta u notariusza?
Zdarza się, że osoba, która nie wie, jak sporządzić testament, zrobi to wadliwie lub w sposób, który pozostawia wątpliwości co do jej woli. Wówczas trzeba posiłkować się regułami wykładni testamentu. Otóż testament należy tak tłumaczyć, żeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy. Jeżeli testament może być tłumaczony rozmaicie, należy przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozrządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądną treść. Aby uniknąć takich problemów, można rozważyć skorzystanie z pomocy notariusza i sporządzić testament notarialny. Taki testament ma kilka zalet i dzięki temu jest korzystniejszy niż testament własnoręczny:
– przede wszystkim notariusz zadba o to, żeby treść testamentu odpowiadała zarówno intencjom spadkodawcy, jak i przepisom prawa.
– testament własnoręczny może zaginąć lub zostać zniszczony i tym samym wola spadkodawcy może nie zostać zrealizowana. Nawet jeśli egzemplarz otrzymany od notariusza ulegnie zniszczeniu, to zawsze możemy uzyskać kolejny. Zaleca się zgłoszenie testamentu w Notarialnym Rejestrze Testamentów, co również pozwala na uniknięcie sytuacji, kiedy testament nie będzie brany pod uwagę w postępowaniu
spadkowym.
– notariusz podpowie, jak zgodnie z prawem rozporządzić swoim majątkiem. Może zalecić np. skorzystanie z takich instytucji, jak zapis windykacyjny czy wydziedziczenie.
– co do wydziedziczenia – czyli pozbawienia prawa do zachowku – warto pamiętać, iż przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Skorzystanie z usług notarialnych pozwoli na prawidłowe sformułowanie takiej przyczyny, w sposób odpowiadający wymogom stawianym w orzecznictwie sądowym.
– ponadto trudniej jest podważyć testament notarialny od własnoręcznego poprzez powoływanie się na jakiekolwiek ograniczenia świadomości spadkodawcy w chwili sporządzania testamentu. Jest tak dlatego, że notariusz musi upewnić się przed sporządzeniem takiego aktu notarialnego, że spadkodawca jest zdolny do wyrażenia swojej ostatniej woli.
Słowem: jeśli planujemy jakieś rozporządzenia majątkiem po naszym odejściu, warto rozważyć wizytę u rejenta!
