Formą rekreacyjnej aktywności fizycznej, stanowiącą część starohinduskiego systemu filozoficznego, jest joga. To połączenie pracy z ciałem i umysłem obejmujące w całość różnorodne ćwiczenia, w tym treningi koncentracji i oddechu wraz z określoną postawą moralno-etyczną osoby ćwiczącej. Na przestrzeni lat można mówić o niezwykłej zmianie postrzegania jogi, która obecnie jest uznawana za jedną z form fitnessu nazywanej body i mind (ciało i umysł).
Na czym polegają ćwiczenia?
Hatha joga jest oparta na precyzji ruchów, połączeniu jogi, technik oddechowych i kilkudziesięciu różnych pozycji określonych mianem asan. Każde tego typu ułożenie ciała jest optymalne dla zdrowia i samopoczucia. Ćwiczenia polegają na powolnym bądź szybkim, a przy tym płynnym wejściu w określoną pozycję, trwaniu w niej i wyjściu. Powodują napięcie mięśni, rozciąganie, wydłużenie kręgosłupa (ze względu na czynną pracę mięśni), zwiększenie ruchomości w stawach. Ponadto likwidują przykurcze mięśniowe i przyczyniają się do kształtowania prawidłowej postawy ciała. Połączenie ćwiczeń i technik oddechowych pozwala na utrzymanie sprawności fizycznej i pełni zdrowia, gdyż dotlenia organizm, pobudza krążenie, reguluje ciśnienie, zwiększa intensywność przemiany materii, a także sprzyja oczyszczaniu organizmu z toksyn.
Jakie płyną z nich korzyści?
Tym samym regularne podejmowanie takiej aktywności nie tylko poprawi wydolność organizmu, sprawność fizyczną i zmniejszy dolegliwości związane z zapaleniem stawów, ale również zwiększy koncentrację, wpłynie na lepszy sen, samopoczucie i uzyskanie harmonii w ciele. Co więcej, uprawianie jogi sprzyja zredukowaniu napięcia, odtłuszczeniu ciała, wydłużeniu czasu trwania oddechu, a także zdystansowania się do otaczającej rzeczywistości.
Kto może ćwiczyć?
Ćwiczenia może podjąć każdy, niezależnie od wieku i poziomu sprawności fizycznej. Niektóre pozycje mogą wykonywać kobiety w ciąży. Przyjemność z jogi mogą czerpać również sportowcy, dzięki czemu skompensują przeciążenia narządu ruchu i zrelaksują organizm. Co ważne, joga nie ma zbyt wiele przeciwskazań. Jeśli cierpimy na podwyższone ciśnienie, schorzenia dotyczące wzroku — zdecydowanie nie powinniśmy wykonywać pozycji odwróconych, takich jak: świeca, stanie na głowie. Podobnie w przypadku kobiet doświadczających menstruacji.
Joga ma przede wszystkim nie szkodzić i jest to główna, a zarazem sztandarowa zasada tej dyscypliny. Ćwiczenia nie wymagają zakupu drogiego sprzętu, do ich wykonania wystarczy przestrzeń wynosząca ok. dwa metry kwadratowe, antypoślizgowa mata oraz wygodny, luźny strój. Niepotrzebne jest także obuwie. Jeśli nie czujemy się pewnie, zaczynając ćwiczenia samemu, dobrze znaleźć wykwalifikowanego instruktora, który zwróci uwagę na naszą aktywność.
Prowadzenie bezpiecznych ćwiczeń wiąże się z podporządkowaniem zasadom, a w szczególności z dokładnym, precyzyjnym treningiem i skupieniem na drobnostkach. W innym przypadku możemy nadmiernie napinać mięśnie i czuć się zmęczeni. Asany to pozycje wymagające właściwego ułożenia ciała, a przy tym pozostawania w bezruchu, co może być trudne dla osób energicznych, niecierpliwych i młodych. Przed treningiem powinno się unikać spożywania posiłków, a jeśli już lekki posiłek spożyć na godzinę przed rozpoczęciem ćwiczeń.
Co jest niezwykle ważne, biorąc pod uwagę aktywność osób starszych, to dostosowanie sportu do preferencji i możliwości organizmu. W przypadku jogi seniorzy nie muszą obawiać się nadmiernego wysiłku, czy też szybkiego tempa. Joga jest powolna, spokojna, dzięki czemu jest bardziej bezpieczna. Seniorzy do ćwiczeń mogą wykorzystywać różne akcesoria, takie jak: pianki, koce, drabinki czy klocki.
M, Grabara, Joga jako odpowiednia dla każdego forma ćwiczeń ruchowych, ,,Turystyka i Rekreacja” 2009, 5, s. 92-98.
