Okres emerytury to czas wielkich zmian. Więcej przestrzeni dla siebie, mniej codziennych obowiązków oraz rzadsze kontakty z bliskimi – każdy ten aspekt może wpływać negatywnie na naszą psychikę. Seniorom nierzadko towarzyszy poczucie osamotnienia, izolacji, wycofanie i stres.
Przestawienie się na nowy tryb życia z pewnością nie jest łatwy. U wielu starszych osób, zmiany te mogą być powodem smutku i rozwoju depresji. Jak sobie z nią radzić? W jaki sposób pomóc osobie w kryzysie?
Objawy depresji u seniora
Stres
Ciągłe napięcie, niepokój i obniżony nastrój mogą przerodzić się w kłopoty z zasypianiem, przewlekły stres i utratę zainteresowań, które do tej pory sprawiały nam przyjemność. Często, przez nagromadzone napięcie czy lęk, codzienne czynności stają się trudniejsze do wykonania.
Samotność
Wielu seniorów to osoby samotne. Rzadkie kontakty z rodziną, utrata partnera lub odejście przyjaciół oraz zakończenie pracy zawodowej – to wszystko może powodować izolację i wycofanie się. Osoby starsze często czują się wykluczone lub wręcz niepotrzebne.
Zjawisko samotności wzmaga stres, przez co sytuacja zdaje się być bez wyjścia.
Depresja
Coraz więcej osób wie, że to nie tylko smutek i chwilowe obniżenie nastroju. Depresja utrzymuje się co najmniej kilka tygodni i znacznie utrudnia życie. Brak energii i chęci do najprostszych czynności oraz długotrwałe myśli rezygnacyjne mogą przełożyć się nawet na niechęć do jedzenia czy zaniechanie dbania o swoja higienę.
Depresji często towarzyszą tzw. objawy somatyczne – bóle głowy czy w klatce piersiowej i przewlekłe zmęczenie.
Kiedy i gdzie szukać pomocy?
Jeśli zauważamy u siebie co najmniej kilka objawów opisanych powyżej, nie bagatelizujmy ich. Często tłumaczymy sobie, że obniżony nastrój wynika z dużych życiowych zmian, jednak jeśli ten stan utrzymuje się dłużej niż miesiąc lub dwa – należy udać się po pomoc. Ale gdzie?
Lekarz pierwszego kontaktu
Rodzinny lekarz to pierwsza osoba, do której zwracamy się, gdy coś nam dolega. To on może skierować nas do poradni psychologicznej lub psychiatrycznej i dać nam wskazówki, jak radzić sobie na co dzień, chociażby poprzez zmianę nawyków i wprowadzenie do swojej diety produktów wzmacniających odporność i pracę mózgu.
Psycholog/psychorerapeuta
Warto porozmawiać ze specjalistą od zdrowia psychicznego. Psycholog zna objawy towarzyszące depresji, wie jak przebiega i w jaki sposób z nią walczyć. Samo “wygadanie się” może złagodzić stres i negatywne emocje.
Jedna wizyta może nie wystarczyć – obecnie, gdy świadomość o chorobach natury psychicznej rośnie, pojawiają się także nowe sposoby radzenia sobie z nimi. Psychoterapia indywidualna lub grupowa mają na celu dojście do sedna problemu. Dzięki regularnym spotkaniom, można wypracować skuteczne techniki panowania nad lękiem i smutkiem.
Psychiatra
Jeśli zostanie u nas zdiagnozowana depresja lub zaburzenia depresyjne/lękowe, nieodzowna może być farmakologia. Psychiatra jest lekarzem, który może zalecić konkretne leki, rozpisać dawki i wyjaśnić nam, w czym mogą pomóc.
Pamiętaj! Tylko psychiatra może przepisać leki, a terapia jest kluczowa w odzyskaniu równowagi. Należy je ze sobą łączyć.
Wsparcie poza gabinetem
Istnieją inne formy pomocy. Jeżeli nie jesteś przekonany do psychologów i psychiatrów, pamiętaj, że zawsze możesz skorzystać z:
- telefonu zaufania, który zapewnia realne wsparcie osobom w kryzysie psychicznym. Istnieją ogólnopolskie i anonimowe numery działające w konkretnych godzinach lub całodobowo.
800 702 222 – Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym, działa 7 dni w tygodniu, całą dobę
116 123 – kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych, działa całodobowo
22 594 91 00 – Antydepresyjny Telefon Forum Przeciwko Depresji – dostępny w środy i czwartki, od 17:00 do 19:00
22 484 88 04 – telefon dla chorujących na depresję. Działa codziennie, od 11:00 do 20:00
- grupy wsparcia. Są to spotkania, które pomagają wymienić się doświadczeniami życiowymi z osobami w podobnej sytuacji. Grupę wsparcia możesz znaleźć np. w domach kultury, klubach seniora i placówkach zdrowia psychicznego.
- fundacji, które zapewniają duże wsparcie psychiczne. Często, różne organizacje oferują wyjazdy i wycieczki dla seniorów, warsztaty i wolontariat.
Jak stawić czoła trudnej sytuacji na co dzień?
- Staraj się być w stałym kontakcie z najbliższymi i rodziną. Rozmowy i spotkania z nimi przywrócą Ci poczucie bycia ważnym i umocnią Twoje relacje międzyludzkie.
- Znajdź aktywność fizyczną, która będzie Ci sprawiać przyjemność lub hobby. Wielu seniorów uwielbia czytać, grać w gry planszowe lub poświęca dużo czasu malowaniu i rękodziełu.
- Słuchaj dużo spokojnej muzyki, wykonuj ćwiczenia oddechowe i stosuj sprawdzone techniki relaksacyjne.
- Nie zapomnij o zdrowej diecie i o regularnym trybie dnia!
Pamiętaj, aby nie wstydzić się poprosić o pomoc. Wsparcie w kryzysie psychicznym jest kluczowe, a udając się do specjalisty, już rozpoczynasz drogę do wyzdrowienia. Nawet małe kroki, takie jak codzienne, kojące rytuały, zapisanie się do grupy wsparcia czy długa rozmowa z partnerem/przyjacielem mogą realnie pomóc.
Nie czekaj, aż problem minie sam!
Jeżeli towarzyszą Ci myśli rezygnacyjne, samobójcze lub zmagasz się z poczuciem beznadziei, zadzwoń pod numer alarmowy lub udaj się do lekarza. Życie na emeryturze może być piękne, a przytłaczające problemy da się pokonać dzięki regularnej pracy nad sobą i dzięki wsparciu rodziny i bliskich – w tym lekarzy i terapeutów.
Autor tekstu: Katarzyna Kajkowska
